ธันวาคม 29,2025..บทสนทนากับ สราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มธุรกิจ TCP เผยเบื้องหลัง tcp SPIRIT การทำงานสิ่งแวดล้อมที่เริ่มจากความเข้าใจของจริง และเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นได้เมื่อคนยอมลงมือทำจริง
บทสนทนากับสราวุฒิเริ่มต้นขึ้น หลังพักเที่ยงการจากเรียนรู้การทำแปลงตัวอย่าง เพื่อคาร์บอนเครดิต โครงการ tcp SPIRIT อาสา อา GUARD ปีนี้ที่ป่าชุมชนบ้านป่าไผ่ อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่
“วัตถุประสงค์ของ tcp SPIRIT มี 3 เรื่องคือ หนึ่ง ให้คนได้ความรู้ที่ถูกต้องจากผู้รู้จริง สอง ให้ได้ลงมือทำจริง และสาม ให้เขากลับไปแล้วเกิดการเปลี่ยนแปลงบางอย่างในชีวิตหรือในชุมชนของเขาเอง”
CEO กลุ่มธุรกิจ TCP แสดงความเห็นต่อเนื่อง ความรู้ที่ถูกต้องคือจุดเริ่มต้นของความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่ข้อมูลจากโซเชียล ไม่ใช่เสียงของผู้มีอิทธิพล แต่เป็นข้อมูลจากอาจารย์ ป่า และชุมชนที่ทำงานกับธรรมชาติทุกวัน และยิ่งกว่านั้น ต้องเป็นความรู้ที่ถูกพิสูจน์ได้ด้วยการลงมือทำจริง
tcp SPIRIT เดินหน้าโครงการ ประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง “น้ำ”จากพื้นที่ป่านต้นน้ำ จังหวัดพะเยา ตามมาด้วย “Circular Economy” แยกกระป๋องอะลูมเนียม ขวด PET และบรรจุภัณฑ์อื่น ๆ ในทะเล จังหวัดระนอง จากนั้นกระบวนการเรียนรู้ต่อเนื่อง “แยกขยะ 44 ประเภท” ที่ดอยตุง จังหวัดเชียงราย และเข้าสู่เรื่อง “ฟื้นฟูทรัพยากรเพื่อสมดุลโลก” ในพื้นที่ชุ่มน้ำ จังหวัดบุรีรัมย์ ล่าสุดปีนี้ที่จังหวัดเชียงใหม่ “อาสา อา Guard” ปลุกพลังคนรุ่นใหม่ ร่วมเป็น ‘Guard’ ปกป้อง ‘อากาศ’ และโลกใบนี้ไปด้วยกัน” ซึ่งที่กล่าวมาทั้งหมดแม้จะเป็นเรื่องส่งแวดล้อม แต่ก็ต้องมี “ชุมชน” เจ้าของพื้นที่เกี่ยวข้องด้วย
“ถ้าเราไม่ลงพื้นที่ เราจะไม่เข้าใจ และถ้าไม่เข้าใจ เราก็แก้ไม่ได้ บริษัทจะทำงานด้านสิ่งแวดล้อมไม่ได้เลย ถ้าชุมชนไม่เข้มแข็ง โมเดลของ tcp SPIRIT จึงไม่ใช่แบบ top-down แต่เป็นการให้ชุมชนร่วมทำงานด้วย”
คาร์บอนเครดิต
ระบบนิเวศสำหรับ อาสา อา GUARD
“ถ้าผมไม่ได้มาลงแปลงเพื่อการวัดคาร์บอนเครดิตต้นไม้เองใน tcp SPIRIT อาสา อา GUARD ปีนี้ จะไม่มีวันเข้าใจเลย แม้ว่าจะค้นอ่านในออนไลน์ หรือถาม ChatGPT แล้วก็ตาม” สราวุฒิกล่าว
ภาพในหัวหลายคนอาจคิดว่าการทำงานด้านคาร์บอนเครดิตคือการปลูกต้นไม้แบบเชิงสัญลักษณ์ แต่ในพื้นที่จริง มันคือการเดินป่า เข้าแปลงมีพื้นที่ 1 ไร่ ขนาด 40×40 เมตร(1,600 ตารางเมตร) วัดต้นไม้ ติดแท็กต้นไม้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการคำนวณปริมาณคาร์บอน ( Baseline) ที่จะนำไปตรวจวัดซ้ำอีกครั้งในอีก 3–5 ปี เพื่อดูการเติบโตที่แท้จริงของคาร์บอนในป่าชุมชน
พื้นที่ป่าชุมชนแห่งนี้เป็นพื้นที่ที่ “มูลนิธิใจกระทิง” ซึ่งสราวุฒิและพี่น้องรวม 3 คนก่อตั้ง เข้ามาพื้นที่แห่งนี้เมื่อประมาณปี 2564 ในช่วงเกิดเสียงบอกเล่าต่อกันว่า เพราะมีการเกิดไฟป่าจากชุมชนบนดอย ส่วนหนึ่งเป็นการเผาและก่อให้เกิด PM 2.5 อย่างรุนแรง ป่าชุมชนแห่งนี้กว่า 34,000 ไร่ที่ “มูลนิธิใจกระทิง” เข้ามาทำงานพัฒนากับชุมชน ร่วมกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ ในเรื่องคาร์บอนเครดิต ซึ่งปัจจุบันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอีกแห่งที่ให้ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม และมีพืชผลจากป่าชุมชนสร้างรายได้ให้กับชุมชนด้วย
“คาร์บอนเครดิตไม่ใช่เรื่องของเงิน แต่คือการสร้างรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน จนพวกเขามีกำลังจะดูแลป่าได้ด้วยตัวเอง ชุมชนเป็นคนตัดสินใจว่าจะใช้เงินกับอะไร อุปกรณ์ดับไฟ โดรน เครื่องเป่าลม ระบบน้ำ วิสาหกิจ หรือกิจการที่ช่วยให้ป่าฟื้นอย่างยั่งยืน”
คนรุ่นใหม่คือ Change Agents
ผู้จุดประกาย ความท้าทายของ Climate Change
เมื่อถามถึงบทบาท “อาสา TCP Spirit” สราวุฒิตอบทันทีโดยไม่ต้องคิดนาน
“เราอยากให้เขาเป็น Change Agents ไม่ใช่เพราะอาสาต้องไปทำอาชีพสิ่งแวดล้อมทุกคน แต่เพราะพวกเขาเป็น “ผู้เล่าเรื่องที่เชื่อถือได้” เป็นคนได้สัมผัสพื้นที่เกิดไฟป่าของจริง เห็นป่าแห้งด้วยตา วัดคาร์บอนด้วยมือ และเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างฝน ลานิญญา เอลนิโญ่ และดินเสื่อมโทรมจากการเกษตรเชิงเดี่ยว”
CEO กลุ่มธุรกิจ TCP แสดงความเห็นต่อเนื่อง Change Agents พวกเขาจะเป็นเสียงที่สังคมต้องการในยุคที่ความจริงถูกแทนด้วยความเชื่อเร็ว ๆ จากโซเชียล
“นี่คือเหตุผลที่ TCP Spirit ยืนยันว่าจะไม่ลดทอนความ “ของจริง” ในพื้นที่เพราะความเข้าใจที่เกิดในป่า จะติดตัวกลับไปสู่กรุงเทพฯ เชียงใหม่ หาดใหญ่ หรือจังหวัดอื่น ๆ แบบที่บทความใดก็แทนไม่ได้”
สราวุฒิเน้นว่า อาสาต้องเรียนรู้การแยกแยะระหว่างวิทยาศาสตร์ และภูมิปัญญา เช่น เรื่องการปลูกกล้วยแล้วมีน้ำ ซึ่งอาจจะยังไม่ถูกอธิบายด้วยงานวิจัย 100% แต่มันได้ผลจริงในพื้นที่ นี่เองคือความงามของการเรียนรู้ข้ามศาสตร์ที่โลกสมัยใหม่ต้องการ
สุดท้าย สราวุฒิยอมรับว่าเส้นทางสู่อนาคตไม่ง่าย ทั้งคาร์บอนเครดิตที่อาจกลายเป็นภาคบังคับในปี 2570 ความผันผวนของการเมืองโลก ความเสี่ยงจากน้ำท่วม พายุ และความร้อนทำลายสถิติ แต่เขามองเห็นความหวังในพื้นที่เล็ก ๆ นี้ จากทุก อาสา อา GUARD ที่ก้มวัดต้นไม้ทีละต้น
“ผมไม่รู้ว่าเราจะแก้ประเด็นสิ่งแวดล้อมทุกอย่างได้ไหม แต่รู้ว่าเราต้องเริ่มจากตรงนี้ จากคนที่ยอมลงพื้นที่จริง” สราวุฒิกล่าวท้ายที่สุดในบทสนทนา
