มีนาคม 30,2026…จีนตั้งเป้าลดความเข้มข้นของคาร์บอนลง 17% สำหรับปี 2026-2030 ต่ำกว่าแผนก่อนหน้า และอนุญาตให้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง การขยายตัวของพลังงานสะอาดเร่งตัว โดยมีแผนสำหรับโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ 100 กิกะวัตต์ พลังงานลมในทะเลมากกว่า 100 กิกะวัตต์ และฐานพลังงานหมุนเวียนขนาดใหญ่ นโยบายถ่านหินผ่อนคลายลง เน้นลดความต้องการสูงสุด และปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล
จีนเผยแพร่ร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและพลังงานระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 ซึ่งวางแผนยุทธศาสตร์ด้านเศรษฐกิจและพลังงานของประเทศตั้งแต่ปี 2026 ถึง 2030 แผนดังกล่าวเน้นการขยายตัวอย่างมหาศาลของพลังงานหมุนเวียน โครงสร้างพื้นฐานโครงข่ายไฟฟ้า และเทคโนโลยีเกิดใหม่ เช่น ไฮโดรเจนและนิวเคลียร์ฟิวชั่น
อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวยังไม่ได้ให้คำมั่นสัญญาอย่างเข้มงวดเกี่ยวกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก หรือลดการใช้ถ่านหินอย่างรวดเร็ว
แผนนี้มาถึงช่วงสำคัญ เพราะจีนเป็นประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดในโลก การปล่อยคาร์บอนของจีนทรงตัวในช่วงไม่นานมานี้ เนื่องจากกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้น และตอบสนองความต้องการไฟฟ้าใหม่ส่วนใหญ่ แต่โครงการถ่านหินจำนวนมาก และความคืบหน้าที่จำกัดในการลดคาร์บอนในอุตสาหกรรมหนักยังคงสร้างความไม่แน่นอนต่อเส้นทางการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศ
คำถามต่อเป้าความเข้มข้นของคาร์บอนครั้งใหม่ ?
ตัวชี้วัดด้านสภาพภูมิอากาศสำคัญที่สุดในแผนใหม่ คือ เป้าลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่อหน่วยของ GDP ลง 17% ระหว่างปี 2026 ถึง 2030 ต่ำกว่าเป้าลดลง 18% ในแผนห้าปีฉบับก่อนหน้า และต่ำกว่าที่นักวิเคราะห์เคยให้ความเห็นว่าจำเป็น เพื่อให้จีนสามารถปฏิบัติตามพันธสัญญาด้านสภาพภูมิอากาศระหว่างประเทศ
ปี 2021 ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้ให้คำมั่นว่าจีนจะลดความเข้มข้นของคาร์บอนลง 65% จากระดับปี 2005 ภายในปี 2030 แผนล่าสุดทำให้เป้าดังกล่าวตกอยู่ภายใต้แรงกดดัน
ข้อมูลเป็นทางการระบุว่า ความเข้มข้นของคาร์บอนลดลง 17.7% ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม ข้อมูลสถิติก่อนหน้านี้ระบุว่าลดลงเพียง 12.4% ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับวิธีการคำนวณตัวเลขที่แก้ไขแล้ว
คำจำกัดความความเข้มข้นของคาร์บอนใหม่รวมถึงการปล่อยก๊าซจากภาคอุตสาหกรรมนอกเหนือจากการปล่อยก๊าซที่เกี่ยวข้องกับพลังงานด้วย การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นพร้อมกับการชะลอตัวของการผลิตปูนซีเมนต์อันเนื่องมาจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำในตลาดอสังหาริมทรัพย์ ส่งผลให้รายงานการลดลงปริมาณมากทำได้ง่ายขึ้น
ภายใต้เป้าหมายใหม่ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของจีนอาจเพิ่มขึ้นระหว่าง 3% ถึง 6% ในช่วงห้าปีข้างหน้า หาก GDP เติบโตระหว่าง 4.5% ถึง 5% ต่อปี
แผนดังกล่าวกำหนดเป้าหมายการลดความเข้มข้นของคาร์บอนไว้ที่ 3.8% สำหรับปี 2026 ซึ่งยังคงอนุญาตให้การปล่อยก๊าซเพิ่มขึ้นเล็กน้อยขึ้นอยู่กับการเติบโตทางเศรษฐกิจ
ขณะเดียวกัน ผู้กำหนดนโยบายได้เริ่มส่งสัญญาณถึงการเปลี่ยนแปลงไปสู่การควบคุมการปล่อยก๊าซคาร์บอน นอกเหนือจากการควบคุมการใช้พลังงาน แผนระบุว่าปี 2026 จะเป็นปีแรกของการเปลี่ยนผ่านของจีนไปสู่การจัดการทั้งปริมาณและความเข้มข้นของการปล่อยก๊าซคาร์บอน อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการกำหนดเพดานการปล่อยก๊าซโดยรวมอย่างชัดเจน
นโยบายถ่านหินถอยห่างจากพันธสัญญาเดิม
การเปลี่ยนแปลงที่น่าสังเกตอีกประการหนึ่ง คือ การจัดการถ่านหิน แผนเรียกร้องให้ “ส่งเสริมการใช้ถ่านหินและน้ำมันให้ถึงจุดสูงสุด” แทนที่คำมั่นสัญญาเดิมที่จะลดการใช้ถ่านหินลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป
ข้อความที่ใช้เปิดช่องให้การใช้ถ่านหินผลิตไฟฟ้าเติบโตต่อเนื่อง และการผลิตสารเคมี แม้ความต้องการถ่านหินโดยรวมถึงจุดสูงสุดแล้วก็ตาม
เอกสารฉบับนี้ยังเน้นย้ำถึง “การเสริมสร้างการใช้พลังงานฟอสซิลอย่างสะอาดและมีประสิทธิภาพ” ซึ่งเป็นคำศัพท์ที่มักใช้เพื่ออธิบายการขยายตัวของภาคการผลิตสารเคมีจากถ่านหิน ซึ่งเป็นแหล่งสำคัญของการเพิ่มขึ้นของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เนื่องจากจีนเปลี่ยนถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงสังเคราะห์และปิโตรเคมี
ที่สำคัญ แผนใหม่ไม่ได้กำหนดข้อจำกัดที่ผูกมัดการใช้ถ่านหิน หรือระบุช่วงเวลาสำหรับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงสุดของภาคพลังงาน การไม่มีข้อจำกัดในการดำเนินงาน ทำให้สามารถขยายกำลังการผลิตไฟฟ้าจากถ่านหินได้ต่อเนื่อง หากความต้องการไฟฟ้าเพิ่มขึ้นเร็วกว่าการใช้พลังงานหมุนเวียน
ทั้งนี้ ถ่านหินยังคงฝังลึกอยู่ในระบบพลังงานของจีน ประเทศจีนบริโภคถ่านหิน 3.17 พันล้านตันในปี 2025 และแผนนี้เสนอให้ทดแทนด้วยทางเลือกที่สะอาดกว่าเพียงประมาณ 30 ล้านตันต่อปีเท่านั้น
พลังงานสะอาดกลายเป็นกลยุทธ์หลักทางเศรษฐกิจ
ขณะที่นโยบายยังคงระมัดระวังเรื่องการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล แผนนี้ส่งเสริมอุตสาหกรรมพลังงานสะอาดอย่างแข็งขันในฐานะตัวขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจและความเป็นผู้นำทางเทคโนโลยี
แผนปฏิบัติการใหม่เสนอให้เพิ่มการใช้พลังงานที่ไม่ใช่เชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นสองเท่าภายในสิบปี หากดำเนินการอย่างเต็มรูปแบบ โครงการริเริ่มนี้อาจเกินเป้าหมายปัจจุบันของจีนที่ตั้งไว้ว่าจะใช้พลังงานที่ไม่ใช่เชื้อเพลิงฟอสซิล 25% ภายในปี 2030 และ 30% ภายในปี 2035
การสร้าง “ระบบไฟฟ้าแบบใหม่” ยังคงเป็นเป้าหมายหลัก ระบบนี้จะบูรณาการการผลิตพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์ในปริมาณมากผ่านการจัดเก็บพลังงาน โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ สายส่งระยะไกล และการซื้อขายไฟฟ้าระหว่างจังหวัดที่ขยายตัวมากขึ้น
รัฐบาลวางแผนที่จะพัฒนาระบบกักเก็บพลังงานน้ำแบบสูบกลับ 100 กิกะวัตต์ และเร่งการติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ คาดว่ากำลังการผลิตพลังงานลมในทะเลจะเกิน 100 กิกะวัตต์ภายในสิ้นทศวรรษนี้ เพิ่มขึ้นจากประมาณ 48 กิกะวัตต์ในปี 2025
การขยายโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในพื้นที่ชายฝั่งจะยังคงดำเนินต่อไป โดยคาดการณ์ว่ากำลังการผลิตจะเพิ่มขึ้นเป็น 110 กิกะวัตต์ภายในปี 2030 เมื่อเทียบกับ 62 กิกะวัตต์ในปี 2025
โครงสร้างพื้นฐานด้านไฮโดรเจนก็ได้รับความสนใจอย่างมากเช่นกัน ผู้กำหนดนโยบายมุ่งมั่นที่จะบูรณาการไฮโดรเจนเข้าสู่การผลิตภาคอุตสาหกรรม เชื้อเพลิงสำหรับการขนส่ง และระบบพลังงาน โดยวางตำแหน่งให้เป็นเครื่องมือในการลดการพึ่งพาปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติ รวมถึงสนับสนุนเป้าหมายความมั่นคงทางพลังงาน
การลดคาร์บอนภาคอุตสาหกรรม และผลักดันโครงสร้างพื้นฐาน
แผนนี้นำเสนอกรอบนโยบายใหม่ที่มุ่งลดการปล่อยมลพิษในอุตสาหกรรมหนักและการขนส่ง โดยมีสองโครงการริเริ่มที่โดดเด่น ได้แก่ นิคมอุตสาหกรรมปลอดคาร์บอน และระเบียงการขนส่งปลอดคาร์บอน
นิคมอุตสาหกรรมปลอดคาร์บอนจะผสมผสานการจัดหาไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนโดยตรงกับไฮโดรเจนสีเขียวเพื่อขับเคลื่อนการผลิตที่ใช้พลังงานสูง ในขณะเดียวกัน ระเบียงการขนส่งจะขยายโครงสร้างพื้นฐานการชาร์จเร็ว และการเปลี่ยนแบตเตอรี่ตามเส้นทางโลจิสติกส์หลักเพื่อเร่งการขนส่งสินค้าด้วยไฟฟ้า
ข้อเสนอเชิงนโยบายอีกประการหนึ่งกำหนดให้โครงการลงทุนสินทรัพย์ถาวรใหม่ทั้งหมดต้องผ่านการประเมินการอนุรักษ์พลังงานและการปล่อยคาร์บอนอย่างเข้มงวดก่อนที่จะได้รับการอนุมัติ โครงการอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงจะต้องแสดงให้เห็นถึงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เทียบเท่ากันในที่อื่นๆ
รัฐบาลยังมีแผนที่จะกำจัดกำลังการผลิตทางอุตสาหกรรมที่ล้าสมัยและสำรวจกลไกที่อนุญาตให้ภูมิภาคต่างๆ แบ่งปันผลประโยชน์ทางการคลังและโควตาคาร์บอนเมื่อมีการย้ายอุตสาหกรรมหนัก
ผลกระทบระดับโลก
แผนห้าปีฉบับใหม่ของจีนตอกย้ำความตึงเครียดหลักที่กำหนดทิศทางความพยายามด้านสภาพภูมิอากาศโลก ประเทศจีนยังคงสร้างระบบพลังงานสะอาดใหญ่ที่สุดในโลกขณะที่ยังคงรักษาความยืดหยุ่นสำหรับเชื้อเพลิงฟอสซิลในช่วงเปลี่ยนผ่าน
สำหรับนักลงทุนและผู้นำองค์กร สัญญาณที่ได้รับผสมผสานแต่สำคัญ เทคโนโลยีพลังงานสะอาด โครงข่ายไฟฟ้า การจัดเก็บพลังงาน ไฮโดรเจน และการขนส่งด้วยไฟฟ้ายังคงเป็นภาคส่วนสำคัญที่ได้รับการสนับสนุนจากนโยบายอุตสาหกรรม และการใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐาน
ขณะเดียวกัน การไม่มีข้อจำกัดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกชัดเจนหมายความว่า ประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดในโลกอาจยังคงเห็นปริมาณคาร์บอนทั้งหมดเพิ่มขึ้นจนถึงสิ้นทศวรรษนี้ ระบบพลังงานสะอาดที่กำลังขยายตัวของจีนเพียงพอที่จะลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกหรือไม่ ยังคงเป็นหนึ่งในคำถามสำคัญสำหรับนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศโลกในอีกหลายปีข้างหน้า
ที่มา esgnews
