S&P เดินหน้าห่วงโซ่อาหารยั่งยืน ลดคาร์บอน

รับโจทย์โลก สร้างโอกาสทางการตลาดด้วยผลลัพธ์ที่วัดได้

พฤศจิกายน 10,2026…S&P เปิดความคืบหน้าธุรกิจอาหารยั่งยืนในงาน SX2026 ระบุปรับบรรจุภัณฑ์ที่บริษัทจัดว่าเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว 97.14% ลดพลาสติกสะสม 352 ตัน ขณะที่ส่วนที่เหลือยังต้องทดสอบเพื่อรักษาอายุและความปลอดภัยอาหาร พร้อมขยับการลดคาร์บอนไปสู่ห่วงโซ่วัตถุดิบ ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากเกษตรกรและคู่ค้า

มณีสุดา ศิลาอ่อน ประธานเจ้าหน้าที่สำนักพัฒนาความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท เอส แอนด์ พี ซินดิเคท จำกัด (มหาชน) เปิดเผยระหว่างการนำชมบูธในงาน Sustainability Expo 2026 ซึ่งบริษัทขับเคลื่อนความยั่งยืนภายใต้กลยุทธ์ 3P ได้แก่ People, Planet และ Prosperity เชื่อมการดูแลคนและชุมชน สิ่งแวดล้อม และความแข็งแกร่งของธุรกิจ ตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบจนถึงการจัดการของเสีย โดยมีเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนในปี 2040 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ในปี 2050

จุดเริ่มต้นสำคัญของการวางแผนลดคาร์บอนคือการรู้ว่าธุรกิจปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากส่วนใดบ้าง มณีสุดาเล่าว่า S&P ใช้เวลาประมาณ 4 ปีรวบรวมข้อมูลคาร์บอนฟุตพริ้นท์ระดับองค์กร โดยความยากอยู่ที่การเก็บข้อมูลสาขาซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่หลากหลาย ทั้งศูนย์การค้า โรงพยาบาล โมเดิร์นเทรด และร้านรูปแบบอื่น ก่อนกำหนดปีฐานเป็นปี 2023 และนำข้อมูลไปจัดทำแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

สาขา เซ็นทรัล ลาดพร้าว , สนับสนุนเกษตรกร ปลูกเผือกหอม อ.บ้านหมอ จ.สระบุรี (บน)
EV Truck , Solar Roof DC (ล่าง)

ผลดำเนินงาน ได้แก่ สัดส่วนการใช้พลังงานทางเลือกในกระบวนการผลิตและศูนย์กระจายสินค้า 21.89% จากการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปในโรงงานและศูนย์กระจายสินค้า รวมทั้งรถขนส่งไฟฟ้าที่บริษัทระบุว่าช่วยลดการใช้น้ำมันดีเซลได้ 5,449 ลิตรต่อปี และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 14.5 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี

อย่างไรก็ตาม การขยายรถไฟฟ้ายังต้องพิจารณาความคุ้มค่าและข้อจำกัดของรถห้องเย็น ทั้งพลังงานที่ใช้รักษาอุณหภูมิ ระยะทาง และเวลาชาร์จ เนื่องจากการส่งเบเกอรี่ต้องสอดคล้องกับเวลาจำหน่ายของสาขา ปัจจุบันรถไฟฟ้าจึงใช้ในเส้นทางระหว่างโรงงานกับศูนย์กระจายสินค้า และยังอยู่ระหว่างศึกษาการขยายการใช้งาน

“เราตั้งใจจะเปลี่ยนรถเป็นรถไฟฟ้าทั้งหมด” มณีสุดากล่าวถึงแนวคิดในช่วงเริ่มต้นพัฒนาศูนย์กระจายสินค้า ก่อนอธิบายว่าเทคโนโลยีและต้นทุนในขณะนั้นยังไม่เอื้อให้ดำเนินการได้ตามที่ตั้งใจ จึงต้องทยอยศึกษาและปรับใช้

สำหรับธุรกิจอาหาร การจัดซื้อวัตถุดิบเชื่อมทั้งคุณภาพ ความปลอดภัย ความต่อเนื่องของการผลิต และผลกระทบสิ่งแวดล้อม S&P จึงทำงานกับเกษตรกรและชุมชนผ่านโครงการ S&P Giving for Community และ S&P Growing Together โดยลงพื้นที่รับฟังปัญหา แลกเปลี่ยนความรู้ และพัฒนาวัตถุดิบร่วมกัน

ตั้งแต่ปี 2565 บริษัทมีการจัดซื้อและสนับสนุนวัตถุดิบจากชุมชนช่วยสนับสนุนรายได้แก่ 959 ครัวเรือน ครอบคลุมวัตถุดิบ เช่น เผือกหอมจากสระบุรี ผักสลัดออร์แกนิกจากเชียงใหม่ ไข่ไก่ตอกสดจากนครปฐม มะพร้าวจากสมุทรสงคราม กล้วยไข่จากชุมพร และส้มอินทรีย์สีทองจากน่าน

การทำงานกับคู่ค้ายังเป็นส่วนสำคัญของการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมในห่วงโซ่คุณค่า หรือ Scope 3 โดยบริษัทมีโครงการ S&P Knowledge Sharing เพื่อให้ความรู้ ESG ตลอดจนใช้รายการตรวจสอบและการตรวจประเมินคู่ค้า เพื่อทำความเข้าใจอุปสรรคในการปรับกระบวนการทำงาน

“เราเชิญคู่ค้ามาคุย อบรม ผู้ประกอบการรายเล็กยังมีข้อจำกัดด้านงบประมาณและการจัดเก็บข้อมูล จึงต้องการเครื่องมือหรือแพลตฟอร์มที่ช่วยให้เก็บตัวเลขได้ง่ายขึ้น” มณีสุดากล่าวถึงการทำงานกับคู่ค้า

ในด้านการติดตามผลิตภัณฑ์ บริษัทมีระบบ Product Traceability ผ่าน 2D Barcode สำหรับเค้กกล้วยหอม เค้กบัตเตอร์วานิลลา และเค้กช็อกโกแลตมาร์เบิ้ล เพื่อป้องกันการขายสินค้าหมดอายุและสื่อสารข้อมูลผลิตภัณฑ์แก่ผู้บริโภค

สำหรับความพร้อมด้านบรรจุภัณฑ์สำหรับตลาดยุโรปภายใต้ PPWR มณีสุดาอธิบายว่า S&P ปรับบรรจุภัณฑ์ที่บริษัทเรียกว่าเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว 97.14% โดยกล่าวถึงแนวทางใช้ซ้ำและรีไซเคิล ส่วนที่เหลืออยู่ระหว่างการทดลองวัสดุทดแทน

“เรื่องเตรียมว่ามันเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลได้หรือไม่ เราพร้อมมากแล้ว อีกประเด็นที่บริษัทกำลังวางแผนคือการเก็บกลับบรรจุภัณฑ์หลังการบริโภค โดยพิจารณาว่าจะออกแบบกิจกรรมหรือแคมเปญอย่างไรให้หีบห่อขนมกลับเข้าสู่ระบบจัดการได้ เรามองว่าความรับผิดชอบหลังจำหน่ายจะเป็นเรื่องต้นทุนที่ธุรกิจต้องเตรียมรับมือ” มณีสุดากล่าว

โจทย์สำคัญของบรรจุภัณฑ์ ส่วนที่ยังเปลี่ยนไม่ได้คือการรักษาอายุสินค้า มณีสุดาอธิบายว่า บางรายการยังต้องใช้วัสดุหลายชั้น หรือ Multilayer เพราะเมื่อทดลองเปลี่ยนวัสดุแล้ว อายุผลิตภัณฑ์สั้นลง เช่นเคยมีอายุจาก 4 เดือน จะเหลือประมาณ 1 เดือน ซึ่งกระทบการดำเนินธุรกิจและการจำหน่ายอย่างมีนัยสำคัญ บริษัทจึงยังไม่เปลี่ยนจนกว่าจะได้ทางเลือกที่เหมาะสม และอยู่ระหว่างทำวิจัยร่วมกับ SCGP

นอกจากประสิทธิภาพการปกป้องอาหาร การปรับวัสดุยังมีโจทย์ราคา โดยมณีสุดาระบุว่า การเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ลักษณะนี้อาจทำให้ราคาบรรจุภัณฑ์สูงขึ้นประมาณ 30–40% ซึ่งบริษัทต้องประเมินความสามารถในการรับต้นทุน ขณะเดียวกันก็มองการลงทุนดังกล่าวเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับอนาคต

“เดิมอาจจะเป็นต้นทุน แต่วันนี้เรามองข้ามคำนี้ไปแล้ว เพราะเรารู้สึกว่านี่คือการลงทุนเพื่อโอกาส” มณีสุดากล่าว

สำหรับผลที่ดำเนินการแล้ว บริษัทระบุว่าลดพลาสติกสะสมได้ 352 ตัน และใช้กล่องขนส่งหมุนเวียนใช้ซ้ำ หรือ Returnable Box สำหรับเค้กและเบเกอรี่ ช่วยลดขยะกระดาษได้ 39.31 ตันต่อปี

ไฮไลต์ของบูธ S&P ในงาน SX2026 คือ “น้องบัตเตอร์” และ “น้องบานาน่า” ที่นำเค้กบัตเตอร์วานิลลาและเค้กกล้วยหอม ซึ่งได้รับการรับรองผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็นกลางทางคาร์บอน มาเป็นสื่ออธิบายเรื่องคาร์บอนผ่านอาหารที่ผู้บริโภคคุ้นเคย

บริษัทเปิดเผยว่ามีผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองคาร์บอนฟุตพริ้นท์ผลิตภัณฑ์ หรือ CFP สะสม 24 ผลิตภัณฑ์ ฉลากลดโลกร้อน หรือ CFR สะสม 9 ผลิตภัณฑ์ และผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็นกลางทางคาร์บอน 2 ผลิตภัณฑ์ โดยการสื่อสารครั้งนี้ต้องการให้ผู้บริโภคเข้าใจกระบวนการเบื้องหลังฉลากมากขึ้น

“เราหวังว่าผู้เข้าร่วมงาน รวมถึงลูกค้าจะเข้าใจว่า S&P ทำอะไร” มณีสุดากล่าวถึงการสื่อสารผ่านผลิตภัณฑ์

ทิศทางถัดไปที่บริษัทกล่าวถึง ได้แก่ การลดคาร์บอนร่วมกับคู่ค้า การทดลองบรรจุภัณฑ์ส่วนที่เหลือ การวางระบบเก็บกลับ และการศึกษาขยายรถขนส่งไฟฟ้า รวมถึงการขยายเครือข่ายส่งต่ออาหารส่วนเกิน ซึ่งปัจจุบันโครงการ S&P Food Rescue ร่วมกับมูลนิธิ Scholars of Sustenance หรือ SOS Thailand ดำเนินการจาก 205 จุดขาย และส่งต่ออาหารแล้วประมาณ 1.3 ล้านมื้อ