เมษายน 30,2026…จากของใช้ในชีวิตประจำวันสู่ความเสี่ยงสุขภาพ “ไมโครพลาสติก” กำลังแทรกซึมตั้งแต่ของเล่นเด็กถึงอุปกรณ์การแพทย์ คำถามคือ…เราหลีกเลี่ยงได้แค่ไหน?
รายงาน “การสำรวจการสัมผัสไมโครพลาสติกในชีวิตประจำวัน” ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจาก Plastic Soup Foundation และ The Flotilla Foundation พบว่า เทคโนโลยีด้านสภาพอากาศบางอย่างอาจทำให้การสัมผัสไมโครพลาสติกแย่ลง เพราะเข้าสู่ร่างกายของเราได้จากแหล่งที่มาในชีวิตประจำวันที่น่าตกใจหลายแหล่ง
ดร. Heather Leslie นักวิทยาศาสตร์ผู้บุกเบิกการค้นพบไมโครพลาสติกในกระแสเลือดของมนุษย์เป็นคนแรก อธิบายว่าเป็น “พายุไมโครพลาสติก” ที่เกิดจากเส้นทางการสัมผัสที่ยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างถ่องแท้ การศึกษาพบว่าอุปกรณ์ในโรงพยาบาลสำหรับทารกแรกเกิด ของเล่นเด็ก และสีทาบ้าน ล้วนมีความเสี่ยง
ไมโครพลาสติกในโรงพยาบาล
จากซิลิโคนเสริมหน้าอกไปจนถึงสายให้อาหารทารก
รายงานเรื่องการสำรวจการสัมผัสไมโครพลาสติกในชีวิตประจำวัน- Exploring Everyday Microplastic Exposures ได้รับทุนสนับสนุนจาก Plastic Soup Foundation และ The Flotilla Foundation งานเขียนของ ดร. Leslie เน้นย้ำถึงขอบเขตกว้างใหญ่ของการสัมผัสไมโครพลาสติก
อนุภาคเหล่านี้เป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์โดยการสะสมในอวัยวะและเพิ่มความเสี่ยงต่อการอักเสบ ความเสียหายของเซลล์ มะเร็ง รวมถึงปัญหาเกี่ยวกับระบบหัวใจและหลอดเลือด
รายงานฉบับนี้รวบรวมข้อมูลจากการศึกษาที่ได้รับการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญกว่า 350 ฉบับ ระบุแหล่งที่มาของการปล่อยไมโครพลาสติกใน 5 หมวดหมู่ของชีวิตประจำวัน ได้แก่ แหล่งที่มาภายนอกอาคาร สภาพแวดล้อมภายในอาคาร ผลิตภัณฑ์สำหรับเด็ก การดูแลสุขภาพและการดูแลส่วนบุคคล อาหารและเครื่องดื่ม
ในโรงพยาบาล การวิจัยพบว่าอนุภาคพลาสติกเข้าสู่ร่างกายผ่านอุปกรณ์และการรักษา โดยมีการบันทึกการตกตะกอนของไมโครพลาสติกในห้องผ่าตัดสูงถึง 9,258 อนุภาคต่อตารางเมตรในระหว่างการทำงานเพียงกะเดียว สายสวนหัวใจ ซิลิโคนเสริมหน้าอก อุปกรณ์ปลูกถ่ายกระดูก หรือของเหลวที่ให้ทางหลอดเลือดดำ ล้วนเป็นแหล่งที่มาของการทำให้ไมโครพลาสติกแก่ผู้ป่วยโดยไม่ตั้งใจ
ที่น่าตกใจคือ ทารกคลอดก่อนกำหนดที่ได้รับอาหารทางหลอดเลือดดำในหน่วยดูแลทารกแรกเกิด คาดว่าจะได้รับไมโครพลาสติกมากถึง 115 อนุภาคในช่วงให้อาหาร 72 ชั่วโมงจากวงจรการให้ยาเพียงอย่างเดียว
ของเล่นเด็กและสี
ไมโครพลาสติกในบ้าน
ผลิตภัณฑ์สำหรับเด็กก็เป็นสิ่งที่น่ากังวลอย่างมากเช่นกัน เพราะตัวต่อ เสื่อสำหรับเด็กเล่น และผลิตภัณฑ์อื่นๆ สำหรับเด็ก อาจปล่อย PET โพลีโพรพีลีน โพลีเอทิลีน และ PVC เข้าสู่สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยของเด็ก
เนื่องจากเด็กๆ มักจะกลืนกินฝุ่นละอองในระหว่างการเล่นและหายใจเอาอากาศเข้าไปมากกว่าผู้ใหญ่เมื่อเทียบกับน้ำหนักตัว การได้รับสารเหล่านี้จึงสูงกว่าในสัดส่วนที่มากกว่า นอกจากนี้ การดื่มนมผงสำหรับทารกยังทำให้ทารกได้รับไมโครพลาสติกในระดับตั้งแต่ <1 ถึง 17 ไมโครพลาสติกต่อกรัมผ่านบรรจุภัณฑ์
การได้รับสารเหล่านี้ในบ้านอีกอย่างที่คาดไม่ถึงคือผ่านทางสี พลาสติกเป็นส่วนประกอบหลักของผลิตภัณฑ์สีหลายชนิด ดังนั้น สีจึงปล่อยไมโครพลาสติกออกมาเมื่อสีเสื่อมสภาพหรือเมื่อขูดชั้นสีเก่าออก
การเคลือบผิวเพียงครั้งเดียวบนพื้นที่ 100 ตารางเมตร คาดว่าจะมีอนุภาคโพลีเมอร์อยู่ระหว่าง 17 ถึง 68 ควอดริลเลียนอนุภาค
เทคโนโลยีสภาพอากาศ
อาจทำให้การสัมผัสกับไมโครพลาสติกแย่ลง
หนึ่งในข้อค้นพบที่น่าตกใจที่สุดของรายงานคือหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าการแทรกแซงสภาพอากาศที่กำลังเกิดขึ้นอาจทำให้การสัมผัสกับไมโครพลาสติกแย่ลงอย่างมาก
ตัวอย่างเช่น การฉีดละอองน้ำในชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของวิศวกรรมภูมิอากาศพลังงานแสงอาทิตย์ที่กำลังได้รับการพัฒนาโดยประเทศต่างๆ รวมถึงสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา เกี่ยวข้องกับการกระจายอนุภาคจำนวนมหาศาลขึ้นไปในชั้นบรรยากาศระดับสูง สิทธิบัตรหลายฉบับได้อธิบายถึงการปล่อยอนุภาค รวมถึงอนุภาคโพลีเมอร์ขนาดเล็กที่ระดับความสูงถึง 20 กิโลเมตรในชั้นบรรยากาศ ซึ่งอาจสร้างแหล่งกำเนิดไมโครพลาสติกในอากาศและฝุ่นละอองที่ถูกเติมเข้าไปโดยเจตนาในระดับ “เทราสเกล”
งานวิจัยระบุว่าน้ำฝนมีไมโครพลาสติกอยู่แล้วจากการสึกหรอของยางรถยนต์ สิ่งทอสังเคราะห์ และเสื้อผ้า
พลาสติกต้องหยุดเป็น
“คำตอบสำหรับทุกคำถามด้านการออกแบบ”
รายงานนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อส่งเสริมให้ผู้คนลดการสัมผัสกับไมโครพลาสติกของตนเองผ่านการกระทำทั้งระดับบุคคลและระดับกลุ่ม
“การสัมผัสกับไมโครพลาสติกเกิดขึ้นตลอดเวลา ไม่ใช่แค่จากผลิตภัณฑ์ที่เราคุ้นเคยเท่านั้น แต่ยังมาจากระบบและกระบวนการที่คนส่วนใหญ่ไม่เคยนึกถึง”
“นี่ไม่ใช่แค่เรื่องขยะหรือมลภาวะทางสิ่งแวดล้อม แต่เป็นเรื่องวัสดุที่ผู้ผลิตนำมาใช้ในโลกของเรา และอนุภาคที่พวกเขาปล่อยออกมาอย่างต่อเนื่องในพื้นที่ที่เราอาศัยอยู่”
รายงานเรียกร้องให้ผู้กำหนดนโยบายใช้หลักการป้องกันไว้ก่อน เร่งการวิจัยผลกระทบต่อสุขภาพ และให้ความสำคัญกับการบรรเทาผลกระทบ มากกว่าเอาแต่วิเคราะห์มากเกินไป จนมนุษย์เป็นอัมพาต
“ถ้าพลาสติกไม่ใช่คำตอบสำหรับคำถามด้านการออกแบบเกือบทุกอย่างอีกต่อไป ไม่ว่าจะเป็นถุงชา ผ้าเช็ดตัว ของเล่น และอื่นๆ มนุษยชาติก็จะประสบความสำเร็จในการลดปริมาณไมโครพลาสติก” Leslie กล่าว
ที่มา euronews
