กุมภาพันธ์ 17,2026…ธ.ก.ส. กำลังเปลี่ยนบทบาทจากผู้ให้สินเชื่อเกษตร สู่กลไก Climate Finance ของภาคการทำนา เมื่อ “เงินทุนของชาวนา” ถูกเชื่อมกับเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ ผ่านโครงการสินเชื่อข้าวคาร์บอนต่ำร่วมกับ GIZ เพื่อผลักดันเกษตรกรไทยเปลี่ยนสู่การทำนาเปียกสลับแห้ง (AWD) ลดการปล่อยก๊าซมีเทนจากภาคข้าว ซึ่งเป็นแหล่งปล่อย GHG สำคัญ พร้อมเร่งการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเกษตรคาร์บอนต่ำของไทย
ไพศาล หงษ์ทอง รองผู้จัดการ ธ.ก.ส. โยฮันเนส แคร์เนอร์ ที่ปรึกษาพาณิชย์และเศรษฐกิจ สถานเอกอัครราชทูตเยอรมนี ประจำประเทศไทย และ ดร.ทีโม เมนนิเคน ผู้อำนวยการ องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประจำประเทศไทย ร่วมเปิดโครงการ“ปลูกข้าววิถีใหม่ มีทุนให้จาก ธ.ก.ส. ภายใต้โครงการ Thai Rice GCF” เพื่อเปิดตัวรูปแบบเงินอุดหนุนและสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ วงเงินรวม 5,300 ล้านบาท ภายใต้โครงการเพิ่มศักยภาพการปลูกข้าวที่เท่าทันต่อภูมิอากาศ (Thai Rice GCF) เพื่อสนับสนุนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวไทย 40,000 รายในการปรับเปลี่ยนวิถีการปลูกข้าวให้เท่าทันต่อสภาพภูมิอากาศ ร่วมลดปัญหาโลกร้อน
ความร่วมมือไม่ได้เป็นเพียงโครงการสนับสนุนเกษตรกร แต่สะท้อนการเปลี่ยนผ่านของ “ระบบการเงินภาคเกษตร” ที่เชื่อมเงินทุนเข้ากับเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ โดยใช้ทั้งเงินอุดหนุนและสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำเป็นแรงจูงใจให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนวิธีการผลิตไปสู่การปลูกข้าวที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
หัวใจของการเปลี่ยนแปลงคือการผลักดันให้ชาวนาเปลี่ยนจากการทำนาแบบน้ำขังตลอดฤดู ซึ่งก่อให้เกิดก๊าซมีเทนสูง ไปสู่การทำนาแบบ “เปียกสลับแห้ง (Alternate Wetting and Drying: AWD)” ที่ช่วยลดการใช้น้ำและลดการเกิดมีเทนในดินอย่างมีนัยสำคัญ เทคโนโลยีดังกล่าวถูกกำหนดเป็นหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญของโครงการ พร้อมมาตรการไม่เผาฟางและการจัดการปุ๋ย เพื่อยกระดับการผลิตสู่เกษตรที่เป็นมิตรต่อภูมิอากาศ
โครงการตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสะสมราว 2.5 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า และเริ่มดำเนินการใน 21 จังหวัด ครอบคลุมเกษตรกรหลายหมื่นราย โดยใช้กลไก “การเงิน + เทคโนโลยี + ความรู้” เป็นโครงสร้างหลักของการเปลี่ยนผ่าน นับเป็นสัญญาณว่าการลดคาร์บอนในภาคเกษตรไม่ใช่ภาระของเกษตรกรเพียงฝ่ายเดียว แต่เป็นการปรับตัวของทั้งระบบเศรษฐกิจและสถาบันการเงิน
ในมุมเศรษฐกิจ การเปลี่ยนสู่ข้าวคาร์บอนต่ำไม่ได้มีเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเปิดทางให้เกษตรกรเพิ่มมูลค่าผลผลิต ลดต้นทุน และตอบโจทย์ตลาดโลกที่ให้ความสำคัญกับสินค้าที่มีรอยเท้าคาร์บอนต่ำมากขึ้น ขณะที่ ธ.ก.ส. เองกำลังก้าวสู่บทบาทใหม่ในฐานะ “Climate Finance Engine ของภาคเกษตรไทย” ซึ่งสะท้อนว่าเมื่อโลกเปลี่ยน สถาบันการเงินก็ต้องเปลี่ยน และการเปลี่ยนครั้งนี้เริ่มต้นจากแปลงนาข้าวของชาวนาไทย
